Pomarańcza

Citrus aurantium

Pomarańcza jest cenionym, leczniczym ziołem wywodzącym się z Chin. Do czasów średniowiecznych pomarańcza była faworyzowana przez arabskich lekarzy. W XVI wieku, włoska księżniczka Anna-Marie de Nerola rzekomo odkryła olej wydobyty z kwiatów pomarańczy (neroli), którym zwykła była perfumować swoje rękawiczki. W dzisiejszych czasach neroli olej jest niesamowicie drogi. Chińczycy w dalszym ciągu pozostają największymi entuzjastami leczniczych pomarańczy, jak również słodszych mandarynek. Cenią je za ich smak oraz walory lecznicze.

Drzewo pomarańczowe dostarczało ludziom pożywienia oraz leczyło ich przez tysiące lat. Neroli olej jest wydobywany z kwiatow pomarańczy, natomiast olej znany pod nazwą „petit grain” wydobywano z liści oraz młodych pędów drzewa pomarańczowego. Oba oleje są używane na szeroką skalę w przemyśle perfumeryjnym. Woda z kwiatów pomarańczy jest produktem ubocznym destylacji i jest również wykorzystywana w perfumerii, do przyprawiania słodyczy i wypieków, jest też stosowana w celach leczniczych.

SUROWCE LECZNICZE

Owoc, skórka, liście, kwiaty, nasiona, olejek aromatyczny.

ZASTOSOWANIE

Pomarańcza jest owocem o właściwościach silnie kwasotwórczych.. Stymuluje trawienie oraz łagodzi wzdęcia. Napar sporządzony z owocu pomarańczy uważa się za środek łagodzący bóle głowy, uspokajający palpitacje serca oraz obniżający gorączkę. Sok pomarańczowy pomaga organizmowi w wydalaniu zbędnych produktów przemiany materii, a będąc przy tym bogaty w witaminę C, pomaga naszemu układowi odpornościowemu w zwalczaniu wszelkich rodzajów infekcji. Jakkolwiek, zbyt duża zawartość kwasu może spowodować podrażnienie artretyzmu. W chińskiej medycynie ludowej, niedojrzały owoc, nazywany zhi shi, jest uważany za regulowanie siły „qi”, pomagający w łagodzeniu wiatrów oraz wzdęć. Olejki aromatyczne pomarańczy, a w sczególności neroli, posiadają właściwości uspokajające. W medycynie zachodniej, olejki te są używane do obniżenia pulsu serca i palpitacji, łagodzą układ trawienny, pomagają w zaśnięciu. Rozcieńczony olejek neroli stosowany jest w relaksującym masażu. Dystylowana woda z kwiatów pomarańczy posiada właściwości uspokajające, uśmierzające oraz przeciwkonwulsyjne. Terapia z pomarańczy jest również pomocna w leczeniu szkarlatyny.

WYSTĘPOWANIE I UPRAWA

Drzewo pomarańczowe pochodzi z obszarów tropikalnej Azji. Obecnie rośnie w klimatach tropikalnych i subtropikalnych. Ogrody pomarańczowe możemy spotkać wokół wybrzeży Morza Śródziemnego, zwłaszcza w Hiszpanii.

SKŁADNIKI

Skórka pomarańczowa zawiera olejek aromatyczny, flawonoidy, kumaryny, triterpeny, witaminę C, karoten oraz pektyny. Flawonoidy posiadają kilka pożytecznych właściwości, są to np. właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne. Skład chemiczny olejków aromatycznych w liściach, kwiatach czy skórce pomarańczowej znacznie się różni. Linalyl acetate (50%) jest głównym składnikiem w olejku z liści (petit grain), i linalool (35%) w olejku z kwiatów pomarańczy (neroli). Niedojrzały owoc pomarańczy zawiera cirantin, który rzekomo jest środkiem antykoncepcyjnym.

UŻYCIE

OWOC:: ODWAR – stosować na niestrawności, zatwardzenia, kaszel. Można łączyć z chińskim ziołem dang gui w przypadkach bólów menstruacyjnych.
NALEWKA – stosować na uczucie niepokoju, szok, bezsenność.
OLEJEK NEROLI:: KREM – dodać 1 - 2 kropli olejku do kremu przeznaczonego do skóry i stosować go w przypadku jakiegokolwiek problemu skórnego.
OLEJEK DO MASAŻU – dodać 1 - 2 kropli olejku do 10 ml olejku migdałowego i stosować na problemy z nerwami i rozstrojenia żołądkowe.
WODA Z KWIATÓW POMARAŃCZY - stosować jako środka wiatropędnego, na uczucie niepokoju, szok, bezsenność. Można dodać 5 - 10 ml do butelki dziecka w przypadku kolki lub problemów ze spaniem.
SKÓRKA POMARAŃCZOWA:: ODWAR – stosować na niestrawności żołądkowe i wzdęcia. Brać chen pi (dojrzała skórka mandarynki) na kaszel.
SYROP – brać 2 - 4 ml syropu sporządzonego z chen pi na kaszel.

POMARAŃCZOWO-KARAMELOWY KREM Z SZAŁWIĄ ANANASOWĄ

Jest to przepis na deser bardzo łatwy do zrobienia. Aby rozpuścić karamel, który pozostał w garnku po jego opróżnieniu, wystarczy napełnić garnek wodą i zagotować.

3/4 szklanki plus 2 łyżki stołowe cukru
2 łyżki stołowe wody
2 duże jajka
2 żółtka
1 1/2 szklanki mleka
2 łyżki stołowe startej skórki pomarańczowej
2 łyżki stołowe posiekanej szałwi ananasowej
1/2 łyżeczki wanili

W małym rondlu, na średnim ogniu ugotować wodę z 1/2 szklanki cukru, mieszając do czasu aż cukier się rozpuści. Pędzlem kucharskim zmoczonym wodą ściągnąć wszystkie kryształki cukru utworzone na bokach rondla. Doprowadzić do wrzenia i gotować wolno, raczej kręcić rondlem niż mieszać, do czasu aż cukier nabierze karamelowego koloru. Wlać gorący karamel do 4 szklanych (żaroodpornych) salaterek, przechylając je w celu pokrycia równo spodu. Schłodzić.
Nagrzać piekarnik do 175˚C. Ubić razem jajka, żółtka oraz pozostały cukier. Podgrzać mleko i dodać ciągle mieszając jajka z cukrem. Dodać skórkę pomarańczową, szałwię ananasową oraz wanilię. Wypełnić tą masą każdą salaterkę. Ustawić salaterki w formie do pieczenia i wypełnić ją wodą, aby sięgała do połowy każdej salaterki. Piec przez 30 minut lub do czasu kiedy nóż umieszczony w środku kremu wyciągniemy czysty. Ochłodzić krem, umieścić w lodówce na conajmniej godzinę. Używając noża obkroić krem dookoła salaterki, umieścić go na talerzu deserowym. Przed podaniem, deser ozdobić liśćmi szałwi ananasowej.