Melisa Lekarska

Melissa officinalis

Melisa lekarska jest ziołem wieloletnim o zapachu zbliżonym do cytryny. Melisa lekarska była ulubionym ziołem pszczelarzy w starożytnych czasach. Pocierali oni zgniecionymi, świeżymi liśćmi ule, aby zachęcic pszczoły do powrotu.
Rodzajowa nazwa "Melissa" pochodzi od greckiego słowa "pszczoła". Melisa lekarska rośnie do wysokości około 90cm. Kwiaty melisy lekarskiej są białe lub żółtawe i pojawiają się od czerwca do września. Liście melisy lekarskiej emitują silny, cytrynowy zapach i są koloru jasno zielonego o owalnym kształcie.

Melisa lekarska jest wspaniałym, naturalnym lekiem na skołatane nerwy oraz podnoszącym ducha. Melisa lekarska posiada szczególne pokrewieństwo z układem trawiennym. Pomaga uspakajać i łagodzić nudności i wymioty; pobudza apetyt, łagodzi kolkę, czerwonkę, zapalenie okrężnicy oraz problemy trawienne związane z nerwowością. Melisa lekarska jest użyteczym lekarstwem, wtedy, gdy nerwowość i depresja powodują szybkie bicie serca (palpitacje), kłucia serca lub nieregularne bicie serca. Melisa lekarska relaksuje spazmy powodujące bóle miesiączkowe, łagodzi objawy PMS (depresja, niecierpliwość, bezsenność, itp). Melisa lekarska jest dobrym środkiem na bóle głowy, migreny, zawroty głowy oraz dźwięczenie w uszach. W połączeniu z lipą, melisa lekarska obniża ciśnienie krwi. Gorąca herbata z melisy lekarskiej powoduje pocenie się, a co za tym idzie obniża goraczkę. Melisa lekarska jest wspaniałym lekiem dla dzieci w czasie przeziębień, grypy, kaszlu i kataru. Właściowości redukujące nadmiar flegmy znalazły zastosowanie w leczeniu oskrzeli, jak również w czasie meczącego kaszlu i astmy. Melisa lekarska jest dobrym środkiem przeciwko alergiom. Właściwości przeciwwirusowe melisy lekarskiej znalazły zastosowanie w leczeniu opryszczki.

SUROWCE LECZNICZE

Części nadziemne, olejek lotny.

ZASTOSOWANIE

Tradycyjne zastosowania
Melisa lekarska zawsze była używana do podnoszenia ducha. Wierzono, że stosowana regularnie przedłuża żywotność. Inne użycia tradycyjne wskazują, że melisa lekarska była stosowana do gojenia się ran, zmniejszania palpitacji i uspokajania serca, oraz do leczenia bólów zęba.

Współczesny tonik relaksujący
Melisa lekarska to przede wszystkim uspokajający tonik na niepokoje, lęki, depresje, zmęczenia, drażliwość. Melisa lekarska zmniejsza uczucie nerwowości i paniki, uspokaja szybkie bicie serca, będąc korzystnym lekiem na palpitacje wywodzące się z nerwowości. Melisa lekarska jest również używana wtedy, gdy niepokój powoduje problemy z żołądkiem, mdłościami, bólami kolkowymi.

Opryszczki na wardze
Melisa lekarska działa skutecznie na opryszczki i zapobiega powstawaniu nowych.

Zioło hormonalne
Dzięki swoim właściwościom przeciwtarczycowym melisa lekarska jest używana u pacjentów z nadczynnością tarczycy.

Inne zastosowania medyczne
Nietrzymanie moczu, infekcje wirusowe. Melisa lekarska to pierwsza pomoc na skaleczenia i ugryzienia owadów. Jest również dobra na obniżanie gorączki.

Kulinarne
Swieże lub suszone liście melisy lekarskiej można dodawać do sałatek, kanapek, marynat, sosów, zup, gulaszów, do faszerowania wieprzowiny, cielęciny, drobiu. Melisa lekarska świetnie komponuje się z warzywami, potrawami z jaj, galaretkami, dżemami oraz z octami ziołowymi, a w szczególności z octem z bylicy estragonem. Ponieważ smak melisy lekarskiej jest raczej delikatny, większe ilości tego zioła mogą być używane w potrawach bez obawy zepsucia ich smaku. Można zrobić z melisy lekarskiej orzeźwiającą herbatkę zalewając gotującą się wodą garść świeżych liści zioła. Zaparzać przez kilka minut. Posłodzić cukrem lub miodem do smaku. Melisę lekarską można również dodawać do letnich ponczów i napojów. Olejek z melisy lekarskiej jest wykorzystywany do produkcji likierów, takich jak Chartreuse lub Benedictine.

WYSTĘPOWANIE I UPRAWA

Melisa lekarska pochodzi z południowej Europy, zachodniej Azji oraz północnej Afryki. Obecnie melisę lekarską możemy spotkać w prawie każdym zakątku świata.
Melisa lekarska najlepiej rośnie w glebie wilgotnej, lekko kwaśnej do lekko zasadowej, dobrze spulchnionej. Tolerowany współczynnik pH 4.5 do 7.6.
Melisa lekarska preferuje miejsca słoneczne, ale również dobrze rośnie w pól-cieniach.

Nasiona melisy lekarskiej sadzi się w pomieszczeniach, około 8 do 10 tygodni przed ostatnią datą wiosennych przymrozków. Nasiona melisy lekarskiej potrzebują światła do kiełkowania, więc należy je sadzić na głębokość nie większą niż 6mm. Roślinki kiełkują w ciągu 8-10 dni. Przesadzać sadzonki melisy lekarskiej na zewnątrz po niebezpieczeństwie przymrozków. Sadzić roślinki w odległości około 45-60cm od siebie. Nasiona melisy lekarskiej mogą być również sadzone bezpośrednio do ziemi późną jesienią. Melisa lekarska rozmnaża się rowniez z sadzonek oraz przez podział korzeni. Dzielić korzenie na wiosnę lub jesień. Każda podzielona część melisy lekarskiej powinna mieć od 3 do 4 pączków. Jeśli dzielimy korzenie na jesieni, trzeba sadzić rośliny wystarczająco wcześnie, aby pozwolić im ukorzenić się dobrze przed zimą. Zabezpieczyć przed zimnem.
Melisa lekarska może rosnąć w domu, na kuchennym parapecie. Taka roślinka wymaga co najmniej 5 godzin swiatła słonecznego lub 14 - 16 godzin swiatła sztucznego. Młode listki melisy lekarskiej są najlepsze do przyrządzania relaksujących herbatek.

BADANIA NAUKOWE

Olejek lotny
Badania naukowe pokazały, że olejek lotny zawarty w melisie lekarskiej uspakaja system nerwowy.

Polifenole
Polifenole mają działanie przeciwwirusowe. Zwalczają wirus "herpes simplex", który powoduje tworzenie się opryszczek na wardze.

Tarczyca
Melisa lekarska hamuje funkcję tarczycy.

SKŁADNIKI

Melisa lekarska zawiera: olejek lotny, garbniki, polifenole, flawonoidy, substancje gorzkie.

DAWKOWANIE

Najczęstsza formą używania melisy lekarskiej jest zwykła herbata. Należy wziąć 2 łyżki stołowe melisy lekarskiej i zalać ją 150ml gotującej się wody. Nalewka sporządzona z melisy lekarskiej również jest stosowana. Bierze się ją po 2-3ml trzy razy dziennie. Wyciąg z melisy lekarskiej może być stosowany na różnego rodzaju liszaje lub opryszczki. Smarować miejsce chorobowo zmienione 3 do 4 razy dziennie. Melisa lekarska jest również często łączona z innymi ziołami. Na przyklad mięta pieprzowa i melisa lekarska działają skutecznie na bóle brzucha. Kozłek lekarski połączony z melisą lekarską to wspaniały środek na bezsenność i nerwoboóe. Porost wirginijski i melisa lekarska są zwykle używane razem w leczeniu choroby Gravesa.

SKUTKI UBOCZNE I OSTRZEŻENIA

Nie zostały zanotowane większe skutki uboczne stosowania melisy lekarskiej. Melisa lekarska w przeciwieństwie do leków uspokajających jest bezpieczna. Użycie melisy lekarskiej nie ma wpływu na kierowanie pojazdami mechanicznymi. Uspokajające działanie melisy lekarskiej nie jest wzmacniane piciem alkoholu. Osoby z jaskrą powinny jednak unikać olejku lotnego z melisy lekarskiej. Badania nad zwierzętami dowodzą, że olejek ten może spowodować podwyższenie się ciśnienia w oku.
Niektorzy moga doswiadczyc zapalenia skory po nadmiernym zetknieciu sie z melisa lekarska. Pszczoly uwielbiaja to ziolo, wiec trzeba byc ostroznym w czasie rwania melisy lekarskiej.

JAK DZIAŁA W ORGANIŹMIE

Olejek lotny znajdujący się w melisie lekarskiej jest głównym agentem działającym relaksująco i uspokajająco na system nerwowy. Melisa lekarska znalazła zastosowanie w leczeniu stanów wyczerpania nerwowego, palpitacji serca, depresji, bólów głowy. Polifenole, zawarte w melisie lekarskiej, są odpowiedzialne za działanie przeciwwirusowe. Krem zrobiony z melisy lekarskiej jest efektywny przeciw opryszczkom na wardze. Melisę lekarską stosuje się w leczeniu nadczynności tarczycy. Melisa lekarska znalazła również zastosowanie w łagodzeniu objawów menopauzy, jak również służy do regulowania miesiączek i zmniejszania bólów miesiączkowych.

UŻYCIE

LIŚCIE:: NAPAR - Brać na depresje, wyczerpania nerwowe, niestrawność, mdłości,przeziębienia i grypy (początkowa faza choroby). Napar jest najlepszy zrobiony ze świeżych liści.
NALEWKA - Posiada działanie mocniejsze od naparu. Najlepsza ze świeżych liści. Małe dawki (5-10 kropli) są zwykle bardziej efektywne.
KOMPRES - Używać kompresów nasączonych naparem dla złagodzenia bolesnych opuchnięć, np.w czasie skazy moczanowej.
MAŚĆ - Używać na opryszczki, ugryzienia owadów. Działa jako odstraszacz na owady.
ZAPARZONY OLEJ - Użyć gorący olej jako maść lub masować ciało w depresji, napięciu, astmie lub zapaleniu oskrzeli.
OLEJEK LOTNY:: MAŚĆ - Zmieszać 5ml olejku ze 100 g maści bezzapachowej na ugryzienia owadów lub jako odstraszacz na owady.
OLEJEK DO MASAŻU - Rozcieńczyć 5-10 kropli olejku z melisy lekarskiej w 20ml olejku migdałowego lub z oiliwy. Używać do masowania ciała w czasie napięcia nerwowego lub dolegliwości klatki piersiowej.

ZBIÓR I KONSERWACJA

Swieże liście melisy lekarskiej są dostępne w czasie wzrostu rośliny. Liście należy obrywać wcześnie rano. Najlepsze są młode listki. Dlatego też należy regularnie obrywać liście, aby zachęcić roślinę do produkowania nowych, świeżych pędów.
Aby ususzyć melisę lekarską, należy obciąć roślinę do poziomu gruntu jak tylko zaczną pokazywać się kwiaty. Powiesić obcięte rośliny do wysuszenia w zacienionym, przewietrznym miejscu. Jak tylko liście są ususzone, umieścić je w szczelnie zamkniętych słoikach. Liście melisy lekarskiej można zamrażać w kostkach lodu.

HERBATKA MNICHÓW

Jest to starożytny alkoholowy przepis na kurację prawie wszystkich dolegliwości. Kiedy boli głowa,cierpisz na bezsenność, jesteś wyczerpany nerwowo, spróbuj wina z melisy lekarskiej. Oto przepis na nie.

200g świeżych liści melisy
1l 30% brandy

Dodać świeże liście melisy lekarskiej do brandy. Zakorkować butelkę szczelnie i pozostawić na 10 dni. Odcedzić zioła przez bawełnianą ściereczkę. Dawkowanie: nie wiecej jak 10-20 kropli na dzień.
To lekarstwo jest tylko dla dorosłych.

HERBATKA Z MELISY LEKARSKIEJ

2 szklanki suszonych liści melisy
1 szklanka pączków róży
1 szklanka kwiatów pomarańczy

Wymieszać wszystkie składniki. Użyć 2 łyżeczki od herbaty zmieszanych ziół do przyrządzenia 1 szklanki herbaty. Posłodzić miodem do smaku.