Bazylia

Ocimum basilicum

Surowce lecznicze Zastosowanie Występowanie i uprawa Składniki Użycie Zbiór i konserwacja Pasta al pesto

Bazylia jest uprawiana na całym świecie jako roślina jednoroczna. Istnieje wiele gatunków bazyli z różnymi walorami smakowymi. Uprawa bazyli zależy od wielu czynników środowiska, takich jak temperatura, położenie geograficzne, gleba czy ilość opadów atmosferycznych. Jej gruby, rozgałęziony korzeń produkuje krzaczaste łodygi rosnące do wysokości 30-60cm. Liście bazyli różnią się kolorami. Mogą być od białego do czerwonego koloru z purpurowym odcieniem.

Parująca herbata z bazyli jest dobra dla pacjentów z gorączką. Wystarczy nakryć się kocem i wdychać parę z herbaty. Zimna herbata z bazyli jest natomiast dobra na wszystkie problemy oczu, zarówno jako płukanka do oczu jak i wewnętrznie. Trzeba pamietać, że najlepszą herbatę z bazyli robi się ze świeżych liści oraz niezmielonych nasion. W tym celu zagotować około 0.8 l wody i dodać 15 nasion bazyli. Przykryć garnek i zmniejszyć ogień. Powoli gotować na wolnym ogniu przez 45 minut. Zdjąć z ognia i dodać 1 1/2 garści świeżych lub wpół suszonych liści bazyli i macerować przez około 25 minut. Pić herbatę 2 razy dziennie, lub można płukać gardło w razie potrzeby. Kiedy herbata jest letnia i przecedzona, może służyć do kąpieli oczu. Jeśli mamy zmieloną bazylię, możemy ją wykorzystać do innego rodzaju herbatki i stosować ją do wyżej wymienionych problemów z wyjątkiem płukania oczu. Zagotować 3 1/2 szklanki wody, zestawić z ognia i dodać 1 1/4 łyżeczki zmielonej bazyli. Przykryć i macerować przez pół godziny. Posłodzić do smaku odrobiną syropu klonowego i pić 1 szklankę dwa razy dziennie.

Czy zdarzyło się kiedyś tak, że miałeś ból głowy i potrzebowałeś na to skutecznego lekarstwa? Jeśli tak, to istnieje prosty sposób na to. Po prostu weź łyżeczkę suszonej, zmielonej bazyli i wsyp do szklanki z gorąca wodą na 10 minut. Następnie odcedź. Kiedy płyn jest chłodny dodaj 2 łyżki stołowe nalewki z leszczyny. Stosuj to jako kompres na czoło i skronie.

SUROWCE LECZNICZE

Liście, kwitnące wierzchołki zioła, olejki aromatyczne.

ZASTOSOWANIE

Bazylia działa głównie na układ trawienny oraz nerwowy. Herbatka z bazyli łagodzi wzdęcia, skurcze żołądkowe, kolkę, niestrawności. Bazylia może być użyta w celu zapobiegania lub przynoszenia ulgi wymiotom i nudnościom. Zioło to eliminuje również robaki żyjące w jelitach. Bazylia posiada właściwości uspokajające, dlatego też jest stosowana w czasie pobudliwości nerwowej, zmęczenia, depresji, niepokoju lub bezsenności. Zioło to ma również zastosowanie w leczeniu epilepsji, bólów migrenowych głowy, kokluszu. Tradycyjnie bazylia była stosowana na zwiększenie pokarmu u kobiet karmiących. Stosowana zewnętrznie, bazylia działa jako odstraszacz na owady.Sok z liści bazyli przynosi ulgę na pogryzienia przez owady. Bazylia posiada przeciwbakteryjne działanie.
Inne zastosowania - Choroba górska, ból owulacyjny.
Kulinarne - Bazylia w swoich różnych postaciach (świeża, mrożona lub suszona) jest dodawana do zup, potraw z ryb, omletów, sosów do sałatek, potraw z makaronów, pizzy. Bazylia świetnie nadaje się do potraw warzywnych z brokułami, marchewką, kapustą, cukinią, kabaczkiem, karczochami i dynią. Bazylia to najlepszy dodatek ziołowy do pomidorów. Do produkcji włoskiego sosu pesto używa się właśnie bazyli, a oprócz tego czosnek, oliwę z oliwek, ser Parmesan i orzeszki sosnowe.
Świeże liście bazyli są dodawane do sałatek. Małe liście bazyli są używane w całości, większe rwane są na kawałki. Aby nie stracić walorów smakowych i zapachowych bazyli, najlepiej jest rwać liście niż je kroić nożem. Kiedy gotujemy potrawy z użyciem świeżej bazyli, należy pamiętać o dodaniu jej pod koniec gotowania. Bazylia w czasie dłuższego gotowania traci swoje wartości smakowe. Świeże liście bazyli można również dodawać do octów oraz oliwy z oliwek.

WYSTĘPOWANIE I UPRAWA

Słodka bazylia, znana również pod nazwą bazylia, prawdopodobnie pochodzi z Indii. Ponad 150 odmian jest obecnie uprawianych na całym świecie, głównie dla ich wyraźnego smaku oraz olejku aromatycznego. Liście i kwitnące wierzchołki bazyli są zbierane w czasie kwitnienia rośliny. Bazylia rośnie najlepiej w lekkiej, dobrze spulchnionej, bogatej w składniki odżywcze, lekko kwaśnej glebie; pH waha się w przedziale 4.3 do 8.4. Bazylia wymaga pełnego słońca. Musi być dobrze podlewana. Ale uwaga - nie znosi zbyt nadmiernego podlewania.
Nasiona bazyli sadzi się w domu około 6 tygodni przed ostatnią datą wiosennych przymrozków. Nasiona sadzi sie na głębokość 6mm. Podlewać umiarkowanie aż do pokazania się pierwszych roślinek (około 8-14 dni). Przed przesadzeniem roślin, przystrzyc wierzchołki kiedy roślinki mają około 15cm wysokości. Przystrzyganie ma na celu pobudzenie rośliny do wykształcenia silniejszego systemu korzeniowego, jak również do wzrostu całej rośliny. Przesadzać roślinki w odległości 30 do 45 cm od siebie. Bazylia nie toleruje dobrze temperatur poniżej 5°C. Kiedy temperatura spada poniżej 5°C, rośliny należy przykryć np. plastikiem. Bazylia jest podatna na choroby takie jak np. plamy na liściach (głównie w czasie dużej wilgotności) oraz na inwazje robactwa, np.mszyce.
Bazylia, jeśli jest uprawiana w domu jako zimowa roślina, musi być sadzona płytko w małych doniczkach ze spulchnioną dobrze ziemią. Umieścić doniczki w ciepłym, dobrze oświetlonym miejscu. Rośliny wymagają co najmniej 5 godzin swiatła słonecznego lub 12 godzin światła sztucznego dziennie.
Hodowanie w kontenerach - Bazylia jest doskonałym ziołem do uprawy w doniczkach lub kontenerach. Ładnie wygląda na dekach lub patiach. Bazylia może rosnąć w dużych koszach. Kosz należy wyłożyć plastikiem (trzeba zrobić dziury, żeby roślina mogła oddychać oraz aby nie gromadziło się zbyt dużo wody), następnie wypełnić kosz dobrze spulchnioną ziemią i posadzić roślinki. Co trzy tygodnie podlewać odżywką. Wystepują również karłowate odmiany bazyli, które nadają się idealnie na parapet kuchenny. Produkują wystarczającą ilość liści dla codziennego użytku. Trzeba trzymać rośliny w cieple, w miejscu bardzo oświetlonym.

SKŁADNIKI

Bazylia zawiera olejki aromatyczne (okolo 1%): linalool, metyl chavicol, metyl cinnamate, cineole oraz terpeny.

UŻYCIE

LIŚCIE:

ŚWIEŻE LIŚCIE - masuj liśćmi ugryzienia owadów, żeby zmniejszyć swędzenie i zapalenie.
NAPAR - zmieszaj z odrobiną serdecznika pospolitego i wypij natychmiast po narodzeniu się dziecka, aby zapobiec łożysku zatrzymanemu.
NALEWKA - Zmieszaj bazylię z bukwicą zwyczajną i stosuj na stany napięcia nerwowego. Bazylia zmieszana z omanem wielkim i hyzopem lekarskim jest wskazana na kaszel oraz zapalenie oskrzeli.
PŁUKANKA - Sok z bazyli zmieszany z miodem w równych proporcjach stosowany jest na grzybice lub swędzącą skórę.
SOK - Zmieszaj bazylię z wywarem z cynamonu i goździków. Pomaga na dreszcze.
SYROP - Zmieszaj sok z bazyli w równych proporcjach z miodem. Skuteczne na kaszel.
INHALACJA - Gotującą się wodą zalej liście i wdychaj parę. Pomaga na katar.

OLEJEK AROMATYCZNY:

OLEJEK - Dodaj 5-10 kropli olejku z bazyli do kąpieli. Pomaga w wyczerpaniu nerwowym, zmęczeniu psychicznym, melancholii lub niepokoju.
OLEJEK DO NACIERANIA KLATKI PIERSIOWEJ - Rozpuścić 5 kropli olejku z bazyli w oleju migdałowym lub słonecznikowym. Stosować do nacierań przy astmie lub zapaleniu oskrzeli.
OLEJEK DO MASAŻU - Używać rozcieńczony olejek przy stanach nerwowych. Stosować jako środek odstraszający owady.

ZBIÓR I KONSERWACJA

Zbierać indywidualnie liście. Najsmaczniejsze są wtedy, kiedy roślina jest młoda. Do ścinania liści używać nożyczek lub ostrego noża. Łodyga i liście są zbierane. Zawsze należy zostawić kilka par liści (inaczej roślina może uschnąć). Aby zabezpieczyć świeżość obciętych liści, można je przechowywać w słoiku z wodą w chłodnym miejscu. Liście bazyli mogą być zamrażane w kostkach lodu do późniejszego użytku. Zamrażanie jest najlepszym sposobem w celu zachowania smaku bazyli.
Aby ususzyć liście bazyli, trzeba rozłożyć je w ciemnym i przewiewnym miejscu. Składować ususzone w całości liście w ściśle zamkniętych pojemnikach.

PASTA AL PESTO

• 2 szklanki świeżych liści bazyli
• 3 ząbki czosnku, obrane i rozgniecione
• 1 łyżeczka soli
• 2 łyzki orzeszków z sosny lub orzechów włoskich
• 1/2 szklanki oliwy z oliwek
• 1/2 szklanki startego sera żółtego Parmezan lub Sardo
• świeży, zmielony pieprz czarny do smaku
• gorący makaron spaghetti z masłem ( na 4 osoby)

Wymieszać w blenderze wszystkie składniki oprócz sera i makaronu. Dodać więcej oliwki, jeśli sos jest zbyt gęsty. Kiedy sos będzie miał konsystencję ubitego masła, dodać ser. Otrzymanym sosem polać makaron. Można zamrozić resztki potrawy.

Powrót do góry